Հստակ արտասանենք “ք” հնչյունը

<div style=”margin-bottom:5px”> <strong> <a href=”https://www.slideshare.net/anohanyan/ss-38296313&#8243; title=”ք հնչյուն” target=”_blank”>ք հնչյուն</a> </strong> from <strong><a href=”http://www.slideshare.net/anohanyan&#8221; target=”_blank”>anohanyan</a></strong> </div>

Ինչպես հասկանալ, որ երեխան տագնապային է

Տագնապը բոլորիս ծանոթ մի զգացում է, որն ունենում ենք մեզ համար անորոշ, անհասկանալի, անծանոթ, նոր, ինչպես նաև անհանգստություն առաջացնող իրավիճակներում: Եթե այդ իրավիճակը դառնում է մեզ համար հասկանալի, ծանոթ և որոշակի, տագնապը մարում է: Այստեսակ տագնապն իրավիճակային է` կապված կոնկրետ իրավիճակի հետ: Եթե տագնապային իրավիճակները երեխայի կյանքում գերակշռող են լինում, հնարավոր է արդյունքում ձևավորվի տագնապային անձ` մարդ, ով առավել շատ է հակված տագնապի: Վաղ մանկական տարիքում տագնապի պատճառ կարող են հանդիսանալ ծնողների վարքն ու վերաբերմունքը երեխայի նկատմամբ: Այնուհետև մանկապարտեզում կամ դպրոցում մեծահասակների վերաբերմունքն ու դաստիարակչական մոտեցումները կարող են ազդեցություն ունենալ երեխայի անձի ձևավորման վրա: Սակայն տագնապայնության առաջացման համար առավել կարևոր ազդեցություն են ունենում երեխայի միջավայրն ու ծնողները:

Երբ երեխան գտնվում է խաղաղ և կանոնավոր մթնոլորտում, առավել ամուր և վստահ է մեծանում: Երբ նորածին երեխայի կենսաբանական պահանջները բավարարվում են ժամանակին և կանոնավոր կերպով, դա նրան ապահովության և շրջապատի հանդեպ վստահության զգացում է տալիս: Ծնողների վստահությունն ու խաղաղությունը ևս անդրադառնում են փոքրիկի անձի ձևավորման վրա: Օրինակ՝ բազմազավակ ընտանիքներում միշտ նկատելի են առաջին և երկրորդ երեխաների բնավորության տարբերությունները. առաջնեկները միշտ ավելի անվստահ են և կաշկանդված, իսկ երկրորդ երեխաները՝ ավելի վստահ և համարձակ: Սա կապված է ծնողների փորձառության հետ: Առաջին երեխային նրանք միշտ առավել անվստահ և վախով են մեծացնում, իսկ երկրորդի դեպքում արդեն փորձառու են լինում և վստահ են գործում: Մանուկ հասակում տագնապայնության պատճառ կարող է լինել նաև մայրիկի խիստ անհանգստությունը փոքրիկի համար: Լինում են մայրիկներ, ովքեր երեխայի քունը հսկում են ամբողջ ընթացքում` օրորոցից չհեռանալով: Զարմանալիորեն այս վախերն ու տագնապները փոխանցվում են բալիկին:

Երեխայի մոտ բարձր տագնապայնություն կարող է առաջանալ, եթե`

- երեխայի ծնողները վախեցել են նրան Continue reading

Հիպերկինետիկ խանգարում և ուշադրության դեֆիցիտ

Հիպերկինետիկ խանգարում և ուշադրության դեֆիցիտ (ՀԽՈւԴ) տերմինով բնութագրում են այն երեխաներին, ովքեր ունեն իրենց տարիքին չհամապատասխանող և մշտապես առկա անուշադրության, հիպերակտիվության և իմպուլսիվության ախտանշաններ: ՀԽՈւԴ համախտանիշը լայն տարածում ունի ամբողջ աշխարհում: Վերջին տարիներին առաջ են քաշվել շատ հակասական տեսություններ, որոնք փորձում են բացատրել ՀԽՈւԴ-ի առաջացման պատճառները: Այս հարցին շատ դժվար է հստակ պատասխաններ տալ, քանի որ ախտորոշիչ գործընթացները ստանդարտացված չեն, իսկ հետազոտությունները բավական դժվարացել են:

Նշենք միայն, որ հիպերկինետիկ խանգարումը և ուշադրության դեֆիցիտն առաջանում է ներքին և արտաքին գործոնների ազդեցությամբ: Այն ուղեղային գործառույթների, վարքի և զարգացման համընդհանուր, քրոնիկ խանգարում է: Կոգնիտիվ և վարքային խնդիրները, որոնք առաջանում են այս խանգարման հետևանքով, ազդեցություն են թողնում գործունեության մի շարք ոլորտների վրա: Այս կերպ ՀԽՈւԴ համախտանիշի յուրաքանչյուր բացատրություն, որը շեշտը կդնի պատճառներից միայն մեկի վրա, ամբողջական չի լինի:

Հիպերակտիվության առաջին դրսևորումները հնարավոր է նկատել մինչև 7 տարեկան հասակը, որի դրսևորման բարձրակետը համընկնում է հոգեխոսքային զարգացման բարձրակետին` 1-2 տ., 3 տ. և 6-7 տ.: 1-2 տարեկանում արմատավորվում են խոսքի հմտությունները, 3 տարեկանում ավելանում է բառապաշարը, 6-7 տարեկանում ձևավորվում են գրելու և կարդալու հմտությունները: Հետազոտությունների մեծամասնությունը նշում է հիպերկինետիկ խանգարման և ուշադրության դեֆիցիտի առաջացման 3 հիմնական խումբ` ուշադրության դեֆիցիտ, իմպուլսիվություն, շարժողական ակտիվության բարձրացում: Դեռահասության շրջանում բարձր շարժողական ակտիվությունը սովորաբար վերանում է, իսկ իմպուլսիվությունը և ուշադրության դեֆիցիտը պահպանվում են:

Ինչպես է ընթանում

Մանկիկություն: Տպավորություն է ստեղծվում, որ ՀԽՈւԴ համախտանիշը կարող է լինել բնածին (որոշ մայրեր նշում են, որ նույնիսկ ներարգանդային կյանքում իրենց երեխան բավական ակտիվ է եղել, ունեցել են հաճախակի ցավեր): Սակայն մենք չենք կարող բնութագրել, թե ինչպես է այս խանգարումն արտահայտվում մանկիկության շրջանում, քանի որ մինչ այժմ չեն մշակվել հստակ մեթոդներ այն մինչև երեք տարեկան հասակը ախտորոշելու համար: Ծնողները տեղեկացնում են, որ մանկիկության շրջանում իրենց երեխան ունեցել է բարդ խառնվածք, եղել է ծայրահեղ ակտիվ, դյուրագրգիռ, եղել են նաև քնի և սնման խանգարումներ: Continue reading

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.