Խոսքի զարգացումը նորմայում և աուտիզմի ժամանակ

Տարիքը

ամիսներով

Նորմալ զարգացում Զարգացումը աուտիզմի ժամանակ
2 Ձայնավոր հնչյունների արտաբերում, գղգղանք:
6 Ծնողների հետ «երկխոսություն»՝ ձայնավոր հնչյունների վերարտադրման միջոցով: Ի հայտ են գալիս բաղաձայն հնչյուններ: Լացում է առանց պատճառի:
8 Գղգղանքում տարբեր ինտոնացիաներ են՝ ներառելով նաև հարցական ինտոնացիան: Կրկնում է վանկերը՝ բա-բա-բա, մա- մա-մա: Ի հայտ է գալիս ցույց տալու ժեստը: Սահմանափակ կամ ոչ սովորական գղգղանք / կտրուկ ձայներ կամ բղավոցներ/: Չի նմանակում ձայները, ժեստերը, արտահայտությունները:
12 Ի հայտ են գալիս առաջին բառերը: Օգտագործում է նախադասության նման ինտոնացիաներ, խաղում է՝ օգտագործելով ձայնավոր հնչյուններ: Ուշադրություն գրավելու, առարկաներ ցույց տալու և ուզելու  համար օգտագործում է ժեստեր, ձայներ հանում; Կարող են ի հայտ գալ առաջին բառերը, սակայն դրանք ոչ միշտ են օգտագործում ըստ նշանակության: Հաճախակի բարձրաձայն բղավոցը մնում է չպատճառաբանված:
18 Բառապաշարում կա 3-50 բառ: Սկսում է երկու բառից բառակապակցություններ կազմել: Ընդլայնում է բառերն ըստ իմաստի/ օր.՝ կարող է հայրիկով դիմել բոլոր տղամարդկանց/: Խոսքի մեջ օգտագործում է մեկնաբանություն, խնդրանք, գործողություն: Ձգտում է գրավել մարդկանց ուշադությունը: Առանձին դեպքերում հնարավոր են էխոլալիաներն ու կրկնօրինակումները:
24 Զուգորդում են  3- 5 բառ, տալիս են պարզ հարցեր/ օր.՝ որտե՞ղ է հայրիկը, գնա՞նք/; Օգտագործում է բառեր, որոնք ուղեկցվում են մատնացույցի ժեստով:

Իրեն անվանում է իր անունով, ոչ թե ես-ով:

Կարող է կրկնել կարճ արտահայտություններ:

Դժվարանում է երկխոսության մեջ մտնել:

Խոսքը կենտրոնացած է ներկա պահի և տեղի վրա:

 

Բառապաշարում մոտ 15 բառ կա:  Բառերն ի հայտ են գալիս , հետո անհետանում են: ժեստերը չեն զարգանում, կան առարկան  մատնացույց անող որոշ ժեստեր:
36 Բառապաշարում կա շուրջ 100 բառ: Ինչպես հարկն է օգտագործվում են քերականական շատ ձևեր / հոգնակի թիվ, ժամանակաձևեր և այլն/ :

Հազվադեպ են էխոլալիկ կրկնությունները:

Խոսքի մեջ ավելանում է «այնտեղ», «հետո» բառերի օգտագործումը:

Շատ հարցեր է տալիս՝ հիմնականում խոսակցությունը շարունակելու, այլ ոչ թե տեղեկություն ստանալու համար

Բառերի զուգորդումներ հազվադեպ է հանդիպում: Կարող է կրկնել արտահայտություններ, դիտվել էխոլալիա, բայց լեզուն ստեղծագործաբար չի օգտագործում: Խոսքի ռիթմն ու ինտոնացիան լիարժեք չէ:

Խոսող երեխաների մոտավորապես կեսի մոտ դիտվում է աղքատ արտաբերություն:

Երեխաների կեսից ավելիի մոտ խոսքը իմաստային բնույթ չի կրում/ չեն հասկանում նշանակությունը/:

Բռնում է ծնողի ձեռքը և տանում ուզած առարկայի մոտ , վերադառնում նախկին դիրքին և սպասում մինչև կտան առարկան:

48 Օգտագործում է ամբողջական նախադասություններ: Կարող է երկխոսության մեջ մտնել և ավելացնել նոր տեղեկություն:

Պահանջում է բացատրել ասվածը:

Կարող է ինքնուրույն ստեղծել 2-3 բառից կազմված համադրություն: Հաղորդակցման ժամանակ կարող է դիտվել էխոլալիա:  Կրկնօրինակում է հեռուստահաղորդավարներին: Խնդրանք է արտահայտում:
60 Օգտագործում է բարդ նախադասություններ: Տիրապետում է քերականական կառույցներին: Կարողանում է նախադասությունը  քերականորեն  գնահատել ճիշտ և սխալ և ուղղել: Սկսում է հասկանալ կատակներն ու սարկազմը, բառի բազմիմաստությունը: Չի հասկանում կամ արտահայտում վերացական խոսք:

Դիտվում է էխոլալիա:

Հազվադեպ է հարցեր տալիս՝ եթե անգամ հարց է տալիս, ապա այն կրկնվող բնույթ է կրում:

Տուժած է խոսքի տոնայնությունն ու ռիթմը:

 

Թարգմանությունը ՝ Աննա Օհանյանի

Աղբյուր՝ http://adalin.mospsy.ru/l_01_04.shtml

Ի՞նչ է «DeafSpace»-ը

Լսողության խնդիրներ ունեցող մարդիկ ապրում են զգայական հարուստ աշխարհում, որտեղ տեսողությունն ու շոշափումը միջավայրը ճանաչելու հիմնական միջոցներն են: Շատերը ժեստերի լեզուն, վիզուալ-կինետիկ մեթոդները կիրառում են որպես հաղորդակցության ձև: Միջավայրը, որ հիմնականում ստեղծվել և ստեղծվում է լսողության խնդիրներ չունեցող մարդկանց համար և նրանց կողմից, մարտահրավերներ է ստեղծում լսողության խնդիրներ ունեցող անձանց համար, ովքեր երբեմն վերափոխում են այն միջավայրը, որտեղ ապրում են:
Երբ լսողության խնդիրներ ունեցող մարդիկ հավաքվում են, սովորաբար միասին են վերադասավորում կահավորանքը՝ վիզուալ հաղորդակցության համար հարմար միջավայր ստեղծելու համար: Հանդիպումները հաճախ սկսվում են լույսի ու ստվերի կարգավորմամբ, որպեսզի հնարավորինս իրականացվի տեսողական հաղորդակցումը, նվազեցվի աչքերի լարումը: Լսողության խնդիրներ ունեցող մարդիկ իրեն տներում երբեմն նոր պատուհաններ են ավելացնում, պատերին հայելիներ ու լույսեր կախում:
Այս գործնական քայլերը լսողության խնդիրներ ունեցող մարդկանց համար անհրաժեշտ միջավայր ստեղծելու գործնական քայլեր են, որոնք սակայն միայն վերջերս են ճանաչվել որպես մատչելի միջավայր ապահովող ճարտարապետական նորմեր: Այս գաղափարներն իր մեջ ամբողջացնում է Deaf Space («Խուլ տարածություն») նախագիծը:

«The DeafSpace Project»-ի մասին

2005 թվականին ճարտարապետ Հանսել Բաումանը Գալլաոդեթի համալսարանի Ամերիկյան ժեստերի լեզվի և լսողության խնդիրների ուսումնասիրության ֆակուլտետի հետ ստեղծեց «DeafSpace» նախագիծը: Հետագա հինգ տարիների ընթացքում թիմը ստեղծեց լսողության խնդիրներ ունեցող մարդկանց համար համընդհանուր դիզայնի չափանիշներին համապատասխան միջավայր ապահովող 150 ուղեցույց, որոնք ներառում են 5 կարևոր նախապայմաններ` տարածություն և մերձավորություն, զգայական հասանելիություն, շարժունակություն և մերձավորություն, լույս և գույն և, ի վերջո, ակուստիկա։ Հնգյակի ընդհանրությունը հաղորդակցության համար հարմարավետ ու անվտանգ միջավայրի ստեղծման գաղափարն է:
DeafSpace
Զգայական հասանելիություն

Տարածական կողմնորոշումն ու միջավայրի մասին իրազեկվածությունը կարևոր նախապայմաններ են կեցության համար: Լսողության խնդիրներ ունեցող մարդիկ շրջակայքում տեղի ունեցող գործողությունները կարդում են զգայական ու տեսողական այնպիսի նշաններով, ինչպիսիք են ստվերների շարժումը, թրթիռները, մարդկանց շարժումը/տեղափոխությունն իրենց շուրջը, որը ոչ միշտ է ակնհայտ: Մատչելի միջավայրի մի շարք բաղադրիչներ նախագծվում են տարածական կողմնորոշումը հեշտացնելու, իրազեկության մակարդակը բարձրացնելու համար:

Տարածություն և մերձավորություն

Ազատ հաղորդակցական միջավայր ապահովելու համար զրուցակիցները միմյանցից հեռավորության այնպիսի սահման են պահպանում, որը հնարավորություն կտա պարզ տեսնելու դիմացինի դեմքը, նշաններն ու արտահայտությունները` ամբողջական ծավալով: Այն կարող է ընդգրկել ավելի շատ տարածություն, քան կպահանջվի խոսքային շփման համար:

Ու երբ զրուցակիցների խումբը մեծանում է, Continue reading

Ինչո՞ւ հեքիաթներ կարդալ երեխաների համար քնելուց առաջ

Լավ է, երբ ընտանիքում քնելուց առաջ հեքիաթ կարդալու բարի ավանդույթ կա: Թե ինչու է օգտակար այն երեխայի համար, կարդացեք ստորև:

  1. Ընդամենը տասնհինգ րոպե տևողությամբ բարձրաձայն ընթերցանություն երեխայի համար և ձեր երեխան կդառնա առավել լսող և համարձակ, շրջապատի նկատմամբ ավելի բաց և ուշադիր: Պատմությունների համատեղ քննարկումն ու գրքերի վերաբերյալ զրույցը կխթանի երեխայի հետաքրքրությունը դեպի ինքնուրույն ընթերցանության, կզարգանա երևակայությունն ու բառապաշարը:
  2. Հեքիաթները ունիվերսալ են մանուկների համար: Հետևելով հեքիաթի հերոսների ճակատագրին՝ երեխան սկսում է հասկանալ առօրյա իրերը: Հենց հատկապես երևակայության ու պատկերների միջոցով է երեխան սովորում վերլուծել և հասկանալ իրականությունը: Հեքիաթների աշխարհը մի կողմից պարզ է՝ գոյություն ունի բարու /մոխրոտիկ/ և չարի / խորթ մայր/ հստակ սահման, մյուս կողմից՝ վեր է հանվում երեխայի աշխարհընկալման համար կարևոր խնդիրներ / ժլատություն և առատաձեռնություն, չարություն և բարություն, միայնություն և ընկերություն, եսասիրություն և համագործակցություն/:
  3. Հեքիաթները դաստիարակում են: Հեքիաթների հերոսների մեջ երեխաներն իրենք իրենց են տեսնում, այսինքն՝ իրենց նույնացնում են նրանց հետ: Եթե ուզում եք ձեր որդուն լավ պահելաձև սովորեցնել, գտեք մի գիրք, որտեղ հերոսը նման կլինի իրեն, օրինակ՝ մի տղայի մասին, որտեղ նա հենց ձեր որդու տարիքին է, ով չի սիրում լվանալ իր ատամները, օրինակ՝ « Չոփչոփիկը»: Եթե երեխան ժլատություն է անում , կարդացեք նրա համար  «Ոսկե ձկնիկը», եթե սիրում է ստել՝  « Պարծենկոտ նապաստակը»:
  4. Գիշերը հեքիաթները հանգստացնում և դրական են տրամադրում: Հեքիաթն անպայման պետք է լավ ավարտ ունենա: Սա դրական միջամտության յուրահատուկ գործիք է՝ աշխարհն երբեմն անարդար է, երբեմն հուսահատեցնում է, ինչ որ մի բան կարող է չստացվել, բայց բարին միշտ հաղթում է չարին, համառությունն օգնում է ցանկացած դժվարություն հաղթահարել, կան ընկերներ և այլն: Հեքիաթը հույս է տալիս երեխային և քանի որ գլխավոր հերոսը հաղթահարում է իր դժվարությունները, ապա իր մոտ ևս կստացվի:Մայրիկի քնքուշ ձայնով ընթերցած ծանոթ պատմությունը հանգստանալու լավագույն միջոցն է: Դուք ինքներդ կարող եք պատմություն հորինել, որը կարող է օգնել դադարել ատամնաբույժից վախենալ կամ հաշտվել ընկերոջ հետ, օգնել հաղթահարել տագնապները դպրոց գնալուց առաջ:
  5. Հեքիաթներն օգնում են հասկանալ ինքդ քեզ: Նկատե՞լ եք, որ երեխաները կարող են ժամերով լսել միևնույն հեքիաթը: Դա նշանակում է, որ նրանց ինչ որ բան է անհանգստացնում, հետաքրքրում կամ ուրախացնում: Եթե ձեր երեխան պահանջում է, որ դուք միշտ իր համար կարդաք «Անճոռնի ճուտիկը», հնարավոր է, որ նա իրեն միայնակ ու անօգնական է զգում մանկապարտեզում: Եթե դուք գիտեք, որ նրա մոտ խնդիրներ կան / օրինակ՝ ընկերոջ հետ է վիճել/, բայց ինքը չի ուզում պատմել ձեզ դրա մասին, մի՛ պնդեք, ավելի լավ է ընտրեք համապատասխան հեքիաթ և դուք կհուշեք՝ ինչպես շտկել այդ ամենը: Նմանատիպ հեքիաթները թույլ են տալիս երեխային կենտրոնանալ խնդրի վրա, լուծել այն, այնպիսի զգացողություն են առաջացնում, որ ինքը միայնակ չէ, հասկացված է: Շատ հավանական է, որ երեխան կկիսվի ձեզ հետ, կպատմի այն մասին, ինչը դժվար է լինում ուղղակի ասել:

Continue reading

Ինչպես օգնել երեխային` սովորել գույները

20150506-011

Ծնողները հաճախ փորձում են, որքան հնարավոր է, շուտ սովորեցնել երեխաներին գույների անվանումները: Կարիք չկա շտապել: Երեխան սովորաբար սկսում է հետաքրքրվել գույների տարբերակմամբ  2-3 տարեկանում: Եթե ձեր երեխան չի ուզում սովորել գույները, ապա դեռ ժամանակը չէ: Սովորաբար, այն երեխաները, ովքեր սկսում են հետաքրքրություն ցուցաբերել գույների հանդեպ , սկսում են տարբերակել և անվանել / եթե իհարկե արդեն կարողանում են խոսել/  շատ արագ՝  մի քանի շաբաթվա կամ նույնիսկ օրերի ընթացքում:

Նախքան գույների անվանումները սովորեցնելը, հարկավոր է համոզված լինել, որ երեխան դրանք տարբերակում է: Ոմանց մոտ մինչև 3-4 տարեկան հասակը այն դժվարություն է առաջացնում: Այդ իսկ պատճառով  նպատակահարմար է սկսել գույների տեսակավորումից:

Նման տեսակավորման համար սկզբում հարկավոր է վերցնել միանման առարկաներ՝ տարբեր գույներով: Վերցրե՛ք  3 գավաթ՝ մեկը՝ կարմիր, մյուսը՝ կապույտ, երրորդը՝ դեղին, նույնպիսի գույներով ստվարաթղթե շրջաններ  / օրինակ՝ յուրաքանչյուր գույնից 5 շրջան/: Ցույց տվե՛ք երեխային՝ ինչպես եք տեղադրում դեղին շրջանը դեղին գավաթի վրա, կարմիրը՝ կարմիրին, իսկ կապույտը՝ կապույտին: Երեխային առաջարկեք, որ ինքը շարունակի: Ապա դուք կարող եք առաջարկել ըստ գույնի ավելի բարդ տեսակավորում՝ տարբեր ձևերի առարկաներով և ուրիշ այլ հետաքրքիր տեսակավորումներ՝ ընդգրկելով նաև մոտորիկայի վարժություններ / օրինակ՝ տեսակավորել 3 գույնի կոճակները  3 բանկայի կամ  արկղի անցքերի մեջ/:

Երբ տեսակավորման օգնությամբ համոզվեք, որ երեխան լավ տարբերակում է գույները,կարող եք անցնել անվանումներին՝ Մոնտեսորիի եռաստիճան դասի օգնությամբ: Դրա համար ձեզ հարկավոր են գունավոր աղյուսակներ կամ գունավոր քառակուսիներ ՝ սպիտակ եզրագծերով: Ցույց տվեք երեխային նրա համար անծանոթ երեք գույներով քառակուսիներ:

1-ին աստիճան՝ դուք ասում և ցույց եք տալիս. « Սա կարմիր է, սա կապույտ է, սա դեղին է»:

2-րդ աստիճան՝ դուք հարցնում եք. « Ո՞ւր է կարմիրը, ո՞ւր է դեղինը»:

3-րդ աստիճան՝ / սրան անցնում եք միայն այն ժամանակ, երբ  երեխան սխալներ թույլ չի տալիս 2-րդ աստիճանում և երբ կարող է ասել գույների գոնե մի մասը/  դուք հարցնում եք. « Սա ո՞ր գույնն է, իսկ սա՞»:

Աստիճանաբար ավելացնել ավելի ու ավելի նոր գույներ, սակայն դասի ժամանակ առաջարկել միշտ միաժամանակ 3 գույն: Երբ երեխան արդեն գիտի որոշ գույներ Continue reading

Թվային միջոցները՝ համագործակցության արդյունավետ միջոց նախակրթարանում

12193815_516364575204548_4913586259444756642_n

Նախակրթարանի 2-4 տարեկանների տարատարիք խումբ. այն արդեն իսկ ենթադրում է ճանաչողական, խոսքի, հոգեբանական զարգացման  տարբեր մակարդակներ:  Մեր համատեղ` դաստիարակ-լոգոպեդ համագործակցությունը հենց սկսվեց` մտածելով իրագործել այնպիսի ընդհանուր զարգացնող խաղ-վարժությունների շարք, որոնք հետաքրքիր, արդյունավետ կլինեն խմբի  բոլոր սաների համար:

Սկսեցինք Բլբլավարժություններից `միասին հայտնաբերեցինք, թե մեր խոսքն, առհասարակ, ինչպես է ստեղծվում-ծնվում։ Կարևոր է, որ սանն ինքը բացահայտի, մեկնաբանի, համեմատի, եզրակացնի: Եթե չի էլ ամփոփի մտքում, մեկ է, մտքում կամ ենթագիտակցության մեջ մի կարևոր ինֆորմացիա կմնա: Սա մի փոքրիկ քայլ է՝ դեպի սեփական խոսքի ինքնակարգավորում, վերահսկում և, իհարկե, արժևորում: Կամաց-կամաց երեխան սեփական խոսքին հետևելու սովորություն է ձեռք բերում: Այդ վարժություններից հետո փորձեցինք «ս» և «շ» հնչյունների արտասանման տարբերությունները պարզել, որոնք հաճախ են շփոթվում այս տարիքային խմբերում: Օգտագործելով մեր վերլուծիչները՝ տեսողական, լսողական, շոշափողա-շարժողական, միասին հայտնաբերեցինք, թե որքան տարբեր են այդ երկու, առաջին հայացքից իրար նման, հնչյունները: Իսկ դրա տրամաբանական շարունակությունը մեր հաջորդ խաղ-վարժությունն էր, որի ժամանակ բոլորս դարձանք զատիկներ և բզեզներ. խմբի սաների մի մասը սկսեց «բզզալ» զատիկների նման, մյուս մասը՝ «դժժալ» բզեզների նման: «Խաղալիքները» «զ» և «ժ» հնչյուններն էին, և երեխաներն սկսեցին տարբերակել այդ հնչյունները:

Խոսքային հմտությունների ուղղությամբ հաջորդ վարժությունը. ունկնդրում էինք բնաձայնություններ, փորձելով գուշակել՝ ինչ ձայն է, և վերարտադրել լսած ձայնը: Դա ուսումնական աշխատանք է բոլորի համար. երբ սանը նոր-նոր է սկսում առանձին վանկեր, բառեր արտաբերել, բնաձայնությունները կրկնելը նրա համար ոչ միայն զվարճալի, այլ նաև օգտակար  վարժություն է, իսկ ավելի զարգացած խոսք ունեցողը ճանաչում և տարբերակում է բնության, կենդանիների ձայները:

Խոսքը միայն ձայնարտաբերում չէ, այն մեր Continue reading

30 վարժություն խոսքի զարգացման համար

291020122312

Երեխայի հետ կարելի է սկսել աշխատել դեռևս 2 ամսականից:

Շոյելը, ծափ տալը, մատների մերսումը ակտիվացնում է ափի  նյարդային վերջավորությունները, ինչը  դրդում է  խոսքի կենտրոնի ակտիվացմանը:

  1. Երեխայի հետ հաճախ խաղացեք մատներով խաղեր:
  2. Ամեն կերակրելուց հետո կամ առավել աշխույժ ժամանակ մերսեք մատները:
  3. Երկու ամսականից սկսած երեխային տվեք տարբեր շոշափողական առարկաներ:
  4. Տասներորդ ամսից սկսած մոտորիկայի զարգացման համար կարելի է տալ հետևյալ խաղերը` գեղջկատիկնիկներ, բուրգեր` միաժամանակ թույլ տալով տեսակավորել մանր և խոշոր առարկաներ:
  5. Մեկ տարեկանից կարող է սկսել խաղալ մոզայիկայով և կառուցողական խաղերով:
  6. Մեկուկես տարեկանից հետո երեխայի մոտորիկայի զարգացումը կապված է կոճակ կոճկելու և արձակելու, կապիչներ, հանգույցներ կապելու և արձակելու կարողությունների հետ:
  7. Նուրբ մոտորիկան լավ զարգանում է ծեփի, նկարչության, ներկելու, կարելու և ապլիկացիոն աշխատանքների միջոցով:
  8. Մաքրել, կլպել բանջարեղենները:
  9. Խաշած ձու մաքրել:
  10. Մաքրել մանդարիններ:
  11. Կոտրել և մաքրել ընկույզ, պիստակ:
  12. Հատակից հավաքել տարբեր առարկաներ`կոճակներ, լոբիներ, ուլունքներ և այլն:
  13. Խմորից թխվածքաբլիթներ պատրաստել:
  14. Տորթ զարդարել:
  15. Բանալիով բացել արկղեր:
  16. Փորձել ինքնուրույն հագնել, հանել կոշիկները, հագուստը:
  17. Օգնել կծկել կամ բացել կծիկը:
  18. Հատուկ սպունգով մաքրել կոշիկներ:
  19. Լվացք փռել` օգտագործելով համապատասխան ամրակներ:
  20. Օգնել պտտեցնել տարբեր կափարիչներ`ջրի շշի, ատամի մածուկի և այլն:
  21. Օգնել ձավարեղեն մաքրել:
  22. Փակել դռան փականը:
  23. Պատռել, ճմթել թուղթը և խցկել պահվող կոշիկների մեջ:
  24. Այգուց կամ անտառից հավաքել հատապտուղներ:
  25. Գտնել նեղ կտոր` պահարանի, բազմոցի, կահույքի տակ դնելու համար:
  26. Մանրամասն սրբել փոշին:
  27. Լույսը միացնել, անջատել:
  28. Գտնել կպչուն ժապավենի եզրը:
  29. Կպցնել և պոկել կպչուն պիտակներ:
  30. Թերթել գրքի էջերը:

Աղբյուր`http://danilova.ru/

Թարգմանությունը` Աննա Օհանյանի

Սենսորային խաղ

12647310_1112471098793732_1459095928575382114_n

Փուչիկների մեջ լցրե’ք տարբեր պարունակություններ`ընդեղեն, ալյուր, ջուր: Պատրաստեք քարտեր համապատասխան նկարներով / դպրոցահասակների համար համապատասխան գրվածքներով/:

Երեխային առաջարկե’ք յուրաքանչյուր քարտի համար ընտրել համապատասխան փուչիկը:

 

Ինչպե՞ս պատրաստել ծեփելու համար խմոր

images

Դրա համար անհրաժեշտ է.

  1. 1 բաժակ ալյուր
  2. 1 բաժակ ջուր
  3. ¼ բաժակ աղ
  4. 1 ճաշի գդալ ձեթ
  5. Սննդային գունավորիչ

Այս բոլորը միասին լավ խառնում ենք, եփում միջին ջերմաստիճանով` զանգվածն անընդհատ խառնելով, մինչև որ խմորը հասնի եփման աստիճանի: Այնուհետև վերցնում ենք կրակի վրայից և սառեցնում: Խմորը բաժանում ենք մի քանի մասի, յուրաքանչյուրին ավելացնում մի քանի կաթիլ սննդային գունավորիչ: Ահա և կարելի է ծեփել: